Wyporność
Wyporność – podstawowy parametr określający wielkość okrętów, rzadziej innych jednostek pływających. Wyporność jest miarą siły wyporu, określa masę wody wypartej przez zanurzoną część okrętu zgodnie z prawem Archimedesa (objętość zanurzonej części okrętu pomnożoną przez ciężar właściwy wody). Miarą wyporności jest tona (1000 kg) lub tona angielska (1016 kg).
Wyporność okrętu równa jest aktualnej masie okrętu, dlatego wyróżnia się przede wszystkim:
- wyporność okrętu pustego (bez zapasów, ładunków, paliwa i amunicji)
- wyporność standardową (okręt z załogą, amunicją, zapasami itp. ale bez paliwa i wody kotłowej)
- wyporność pełną (bojową) (wyporność standardowa z pełnym zapasem paliwa i wodą kotłową)
- wyporność maksymalną (największą dopuszczalną wyporność, przy przyjęciu na okręt dodatkowych ciężarów)
Najczęściej podawana jest wyporność standardowa. Pojęcie to zostało wprowadzone na konferencji waszyngtońskiej w 1922 jako ujednolicony sposób mierzenia ciężaru okrętów. Pojęcie to zastąpiło tzw. wyporność normalną, mierzoną różnie w poszczególnych flotach (np. w marynarce brytyjskiej wyporność normalna do 1923 oznaczała wyporność okrętu z 25% zapasu paliwa, 75% amunicji i 50% wody). Jednostką wyporności standardowej jest tona angielska, czasami dla odróżnienia określana jako tona standardowa (ts) lub tona waszyngtońska (tW).
Wielkość statków cywilnych określa się przez pojemność rejestrową brutto i netto oraz nośność statku (DWT). Aktualna wartość wyporności używana jest do obliczeń statecznościowych i odczytywana z odpowiednich tablic lub wykresów na podstawie zanurzenia statku i gęstości (lub ciężaru właściwego) wody, w której pływa statek.